Cyclohexanone: Ekintu kikuru omu by’obuhangwa
Emyanya y'okushaba emikuru
Omu kuhanga eby’obuhangwa, cyclohexanone n’ekintu kikuru eky’omugati. Nikibaasa kwejumba omu miringo etari emwe n’emwe ey’eby’obuhangwa kubaasa kureetaho ebirungo by’ebihangirwe ebiine emirimo emwe. Nk’eky’okureeberaho, cyclohexanone neebaasa kuhindurwa amaizi kureetaho cyclohexanol, erikubaasa kwongyera kuhindurwa oksijeni ekahinduka asidi ya cyclohexanoic. Ebirungo ebi ni bikuru omu kuhangaho emibazi emwe ey’omugati n’emibazi mirungi. Okwongyera ahari ekyo, cyclohexanone neebaasa kuhindurwa ekakora cyclohexanone oxime, erikukoresibwa kureetaho caprolactam, ekintu kikuru ekirikukoresibwa omu kuhanga nylon-6.
Omu by’emibazi, cyclohexanone neekoresibwa kuhangaho ebintu bitari bimwe na bimwe ebiri ahagati y’emibazi. Nikibaasa kwejumba omu nkora z‘eby‘obuhangwa nyingi kureetaho ebirungo ebiine omugasho gw‘obujanjabi. Nk’eky’okureeberaho, omu kuteerana emibazi emwe ey’okurwanisa obukooko, emibazi y’omutima n’emitsi, n’emibazi y’okurwanisa ebizimba, cyclohexanone neebaasa kukora nk’ekintu kikuru eky’omugati. Okwongyera ahari ekyo, cyclohexanone neebaasa kukoresibwa kuhangaho ebirungo by’okubanza eby’emibazi emwe, ebirikubaasa kugaruka kuhindurwa omu by’emibazi bikahinduka ebirungo by’emibazi eby’aha muheru.
Omu by’okunuura n’okushemeza, cyclohexanone neekoresibwa nk’ekintu ky’omugati eky’okukora ebintu. Nikibaasa kukoresibwa kuhangaho ebirungo by’ebirungo by’emiringo etari emwe n’emwe, nk’omu kuhangaho ebirungo ebimwe eby’ebimuri n’ebijuma. Okwongyera ahari ekyo, cyclohexanone neebaasa kukwatagana n’ebindi bihingwa bikareetaho ebirungo ebiine ebirungo by’omutaano, ebirikukoresibwa munonga omu by’okujwara, omu by’okushemeza, n’omu by’okushemeza eby’okurya.
Omu makorero g’okujwara n’okujwara ebiveera, cyclohexanone neekoresibwa nk’ekirungo ky’okushohoza n’okuhindura ebiriisa. Nikibaasa kusheenya emiringo etari emwe n’emwe y’ebirungo n’ebintu ebirikukora nk’ebirungo, kiboneze okutambura n’okuhamira kw’ebintu ebiteirweho. Nk’eky’okureeberaho, omu kujwara ebijwaro by’emotoka, eby’okujwara omu makorero, n’okukora ebiveera, cyclohexanone neebaasa kukoresibwa nk’ekintu ekirikuhwera omu kutunguura okukora n’okukoresa ebijwaro. Okwongyera ahari ekyo, cyclohexanone neebaasa kukoresibwa kuhangaho ebirungo by’amaani n’ebintu ebirikukora gye (polymers) barikubikora hamwe (copolymerization) n’ebindi bihingwa ebirikwetwa monomers, ekirikureetaho ebintu ebiine emitwarize y’omutaano.
Omu by’okukora ebipiira, cyclohexanone neekoresibwa nk’ekintu ekirikuhwera omu kukora ebipiira. Nikibaasa kutunguura emiringo y’okukora ebipiira n’okutunguura okujwara n’okugumira obutagatsi bw’ebintu ebikozirwe omu bipiira. Nk’eky’okureeberaho, omu kukora emipiira n’okukora ebikwato by’okukinga emipiira, cyclohexanone neebaasa kukoresibwa nk’ekintu ekirikugaita omu kutunguura okukora kw’emipiira.
N’obu eraabe neekoresibwa omu miringo mingi, cyclohexanone neebaasa kuhindukahinduka kandi neekwatwa omuriro, kandi okugikozesa n’okugibiika nibyetenga okwerinda kw’amaani. Omuyaga gwa cyclohexanone nigureetaho okushaasha kandi nigubaasa kureetera okushaasha omu nkora y‘okuhuuta n‘amaisho. Nahabwekyo, omu bwire bw‘okukozesa, ebikwato by‘okwerinda ebihikire biine kujwarwa okwetantara okukwata aha ruhu n‘amaisho, kandi oine kuguma nooreeta omuyaga murungi. Omu kubiika, cyclohexanone eshemerire kuguma ekingirwe kandi eri hare n’ebirikurugamu omuriro n’obutagatsi bwingi.
Omu by’emibazi, cyclohexanone neekoresibwa kuhangaho ebintu bitari bimwe na bimwe ebiri ahagati y’emibazi. Nikibaasa kwejumba omu nkora z‘eby‘obuhangwa nyingi kureetaho ebirungo ebiine omugasho gw‘obujanjabi. Nk’eky’okureeberaho, omu kuteerana emibazi emwe ey’okurwanisa obukooko, emibazi y’omutima n’emitsi, n’emibazi y’okurwanisa ebizimba, cyclohexanone neebaasa kukora nk’ekintu kikuru eky’omugati. Okwongyera ahari ekyo, cyclohexanone neebaasa kukoresibwa kuhangaho ebirungo by’okubanza eby’emibazi emwe, ebirikubaasa kugaruka kuhindurwa omu by’emibazi bikahinduka ebirungo by’emibazi eby’aha muheru.
Omu by’okunuura n’okushemeza, cyclohexanone neekoresibwa nk’ekintu ky’omugati eky’okukora ebintu. Nikibaasa kukoresibwa kuhangaho ebirungo by’ebirungo by’emiringo etari emwe n’emwe, nk’omu kuhangaho ebirungo ebimwe eby’ebimuri n’ebijuma. Okwongyera ahari ekyo, cyclohexanone neebaasa kukwatagana n’ebindi bihingwa bikareetaho ebirungo ebiine ebirungo by’omutaano, ebirikukoresibwa munonga omu by’okujwara, omu by’okushemeza, n’omu by’okushemeza eby’okurya.
Omu makorero g’okujwara n’okujwara ebiveera, cyclohexanone neekoresibwa nk’ekirungo ky’okushohoza n’okuhindura ebiriisa. Nikibaasa kusheenya emiringo etari emwe n’emwe y’ebirungo n’ebintu ebirikukora nk’ebirungo, kiboneze okutambura n’okuhamira kw’ebintu ebiteirweho. Nk’eky’okureeberaho, omu kujwara ebijwaro by’emotoka, eby’okujwara omu makorero, n’okukora ebiveera, cyclohexanone neebaasa kukoresibwa nk’ekintu ekirikuhwera omu kutunguura okukora n’okukoresa ebijwaro. Okwongyera ahari ekyo, cyclohexanone neebaasa kukoresibwa kuhangaho ebirungo by’amaani n’ebintu ebirikukora gye (polymers) barikubikora hamwe (copolymerization) n’ebindi bihingwa ebirikwetwa monomers, ekirikureetaho ebintu ebiine emitwarize y’omutaano.
Omu by’okukora ebipiira, cyclohexanone neekoresibwa nk’ekintu ekirikuhwera omu kukora ebipiira. Nikibaasa kutunguura emiringo y’okukora ebipiira n’okutunguura okujwara n’okugumira obutagatsi bw’ebintu ebikozirwe omu bipiira. Nk’eky’okureeberaho, omu kukora emipiira n’okukora ebikwato by’okukinga emipiira, cyclohexanone neebaasa kukoresibwa nk’ekintu ekirikugaita omu kutunguura okukora kw’emipiira.
N’obu eraabe neekoresibwa omu miringo mingi, cyclohexanone neebaasa kuhindukahinduka kandi neekwatwa omuriro, kandi okugikozesa n’okugibiika nibyetenga okwerinda kw’amaani. Omuyaga gwa cyclohexanone nigureetaho okushaasha kandi nigubaasa kureetera okushaasha omu nkora y‘okuhuuta n‘amaisho. Nahabwekyo, omu bwire bw‘okukozesa, ebikwato by‘okwerinda ebihikire biine kujwarwa okwetantara okukwata aha ruhu n‘amaisho, kandi oine kuguma nooreeta omuyaga murungi. Omu kubiika, cyclohexanone eshemerire kuguma ekingirwe kandi eri hare n’ebirikurugamu omuriro n’obutagatsi bwingi.
Ebirikushobororwaho
| Eiziina ry'ekintu | Saikloheksanoni | |||||||||
| MF | C6H10O | |||||||||
| Enshushana | Amaizi agatarikweshushaniriza | |||||||||
| Obushemeire | 99.8%edakiika | |||||||||
| Ekibiina ky'akabi | 3 | |||||||||
| A TI. | 1915 | |||||||||
| CAS TI | 108-94-100. | |||||||||
| Koodi ya HS | 29142200 | |||||||||
| EINECS TI | 203-631-10. | |||||||||
| Okushaba | Ebintu ebikozirwe abantu, asidi ya adipic | |||||||||
Orupapura rw'okurinda omutindo
| Eiziina ry'ekintu | SAIKOLOKEZANONI | ||||||
| EKINTU | EBY'OKUSHOBOORORA | EKIRUGIREMU BUZIMA | |||||
| OBUSWERE | 99.8% edakiika | 99.93% | |||||
| ASIDI (ASIDI) | 0.01% EKIKY'OMURENGYE | 0.00% | |||||
| CHROMA/Hazeni U(Pt-Co) | 15 MAX | 10 | |||||
| OBUREMEIZI (g/cm3) | 0.946-0.947 | 0.946 | |||||
| OMURENGYE GW’OKUSHOHOZA AHA 0°C, 101.3kPa/°C | 153,0-157,0 | 155.1-156.2 | |||||
| 95mlOKUSHOHOZA OBUTAGASI/°C | 1.5 MAX | 1.1 | |||||
| AMAIZI | 0.08% EKIKIRA | 0.01% | |||||
| EMPENDERA | ORIKUBAASA | ||||||
Omubugufu
Omu bugufu, cyclohexanone, nk’ekintu kikuru ky’eby’obuhangwa, nikikora omurimo muhango omu makorero maingi. Tikirikwongyera aha burungi n’okutunga ebiriisa by’ebintu ebiine amagara kwonka nikishagika n’okutunguuka kw’amakorero g’omurembe ogu. Ahabw’okutunguuka omu bya tekinologiya okurikugumizamu, amatsiko g’okukoresa cyclohexanone nigaija kuba maingi munonga.








